Alles over bewegen met parkinson
Op deze pagina lees je alles over blijven bewegen en actief leven met parkinson. Waarom is bewegen zo belangrijk? Wat zijn loopverstoringen en hoe ontstaan deze?
Benieuwd wat jou kan helpen bij bewegen?
Iedere situatie is anders. Daarom hebben we een korte online test ontwikkeld waarmee we inzicht krijgen in jouw loopproblemen en dagelijkse uitdagingen. Op basis daarvan kunnen we aangeven welke ondersteuning binnen het stapzekerheid programma mogelijk is en hoe we je kunnen begeleiden.
De test is online, vrijblijvend en duurt ongeveer 2 minuten.
Wereldwijd leven er meer dan 10 miljoen mensen met de ziekte van Parkinson. Dit heeft een grote impact op je hele leven. Vooral blijven bewegen met Parkinson is niet zo eenvoudig als het lijkt. Een voorheen eenvoudige handeling als lopen, wordt steeds lastiger. Het is één van de meest ingrijpende gevolgen van de ziekte. Daarnaast krijgt meer dan 60% van de mensen met Parkinson ook te maken met loopverstoringen, waardoor blijven bewegen nog lastiger wordt. Je bent dus niet alleen.
Op deze pagina vertellen we je meer over de techniek die ervoor zorgt dat je weer bewegingsvrijheid kunt ervaren. Maar eerst nemen we je mee in Parkinson(isme) en bewegen. Wat de ziekte van Parkinson is en wat het effect van de ziekte is op bewegen.
We vertellen je ook hoe het andersom werkt, namelijk het effect van bewegen op de ziekte van Parkinson. Want we kunnen de ziekte van Parkinson niet genezen, maar jou wel ondersteunen in het vergroten van je bewegingsvrijheid.
Wat is parkinson?
De ziekte van Parkinson is een neurodegeneratieve aandoening die vooral invloed heeft op beweging. Neurodegeneratief houdt in dat zenuwcellen afsterven, wat inhoudt dat de ziekte verergert naarmate de tijd vordert. Hoe snel dit gaat is voor iedereen verschillend. Zenuwcellen zijn verantwoordelijk voor het doorgeven van signalen binnen het zenuwstelsel. Dat gaat bijvoorbeeld om signalen die betrokken zijn bij bewegen, denken en andere belangrijke taken.
Parkinson ontstaat wanneer zenuwcellen in de hersenen die dopamine produceren kapot gaan of afsterven. Dopamine is het stofje dat signalen in de hersenen doorgeeft, waardoor de spieren soepel en gecontroleerd bewegen. Door de afname van dopamine worden deze signalen dus minder doorgegeven. De afname van dopamine zorgt daardoor voor onder andere:
- Onwillekeurig trillen (tremoren)
- Traagheid van beweging, waardoor alledaagse taken moeilijker worden.
- Stijfheid van de spieren, wat kan leiden tot pijn en beperkte beweging.
- Moeite om balans en coördinatie te behouden, wat het risico op vallen vergroot.
Dit zorgt er waarschijnlijk voor dat jij in sommige situaties afhankelijk bent van anderen, je minder goed kunt bewegen en minder zelfstandigheid en vrijheid ervaart.
Naast problemen met bewegen kan de ziekte van Parkinson ook andere problemen veroorzaken, zoals langzamer denken, minder goed ruiken, moeite met naar het toilet gaan, stemmingswisselingen, veranderingen in de seksuele behoefte en slaapproblemen.
Hoewel er geen manier is om de ziekte van Parkinson helemaal te laten verdwijnen, zijn er wel verschillende manieren om met de problemen om te gaan. Dit kan bijvoorbeeld met medicijnen, fysiotherapie, en in sommige gevallen zelfs met een operatie. Dit helpt om de symptomen onder controle te houden en het leven met de ziekte beter te maken.
Maar vooral is het belangrijk voor mensen met parkinson om in beweging te blijven, zo onderzocht onder andere het Radboud umc.
Parkinson en bewegen | Waarom is het belangrijk?
We weten allemaal dat bewegen goed is, voor iedereen. Maar zeker voor mensen met parkinson is bewegen heel belangrijk. Dat terwijl in beweging blijven juist zo lastig kan zijn.
Hierdoor worden dagelijkse activiteiten zoals door het huis wandelen een uitdaging voor een groot deel van de mensen met parkinson, daarover verder op deze pagina meer.
Hoewel beweging de ziekte niet kan laten verdwijnen, heeft het wel heel veel voordelen.
Vertraging van de ziekte: Onderzoeken laten zien dat beweging de ziekte van Parkinson kan remmen. Er is meer onderzoek nodig, maar de eerste resultaten zijn positief.
Beter bewegen: Door regelmatig te bewegen, kun je je spieren sterker maken, flexibeler worden, beter in balans blijven en coördinatie verbeteren.
Verbeterde stemming: Beweging kan helpen om je blijer te voelen, depressieve gevoelens te verminderen en je in algemene zin beter te voelen. Dit is belangrijk, omdat de ziekte van Parkinson vaak emotioneel zwaar kan zijn.
Beter slapen: Door regelmatig actief te zijn, kun je beter slapen. Dit is belangrijk omdat slaapproblemen veel voorkomen bij mensen met de ziekte van Parkinson.
Parkinson en bewegen | Loopverstoringen
Eerder benoemden we al dat veel mensen met de ziekte problemen met lopen ervaren. Loopverstoringen bij mensen met parkinson zijn heel divers. Alle loopverstoringen zijn erg belemmerend en leiden vaak tot vallen.
Er zijn twee loopverstoringen die vaak voorkomen, daar vertellen we je eerst meer over. Vervolgens lees je meer over de oplossing die in de wetenschap uitvoerig is bestudeerd.
- Freezing of Gait (bevriezing van het lopen): Het voelt alsof de voeten aan de vloer vastzitten, waardoor het lopen plotseling stopt. Dit kan het starten van een beweging of het doorgaan tijdens het lopen bemoeilijken. Freezing treedt vaak op in specifieke situaties, zoals bij het beginnen met lopen, het passeren van een nauwe doorgang of het maken van een draai.
- Festinatie: Het lopen begint met korte passen die steeds sneller worden, waardoor het moeilijk wordt om het evenwicht te bewaren. Festinatie kan zich ontwikkelen als reactie op freezing of gait of als gevolg van bijvoorbeeld een voorovergebogen houding. Dit verschijnsel treedt vaak op tijdens het lopen.
Ontdek wat wij voor je kunnen betekenen
Iedere situatie is anders. In een korte online test brengen we jouw problemen met lopen in kaart. Je ontvangt daarvan direct een terugkoppeling. Zo krijg je inzicht in welke ondersteuning bij jouw situatie past en hoe wij je daarbij kunnen helpen.
Cueing als oplossing
Gelukkig is er veel onderzoek gedaan naar deze loopverstoringen. Het aanbieden van cueing is een wetenschappelijk bewezen strategie om loopverstoringen als freezing of gait en festinatie te doorbreken. Cueing is het focussen op prikkels zoals bijvoorbeeld een pieptoon om zo uit een loopverstoring te komen. Hoe zo’n prikkel jou kan helpen lees je hieronder.
Lopen is een automatische beweging, waar we vaak weinig tot niet bij nadenken. Het is een proces dat wordt aangestuurd door de eerder genoemde dopamine. Als dat niet meer automatisch lukt, is het belangrijk om het heel bewust te doen.
Door te focussen op de cue (bijvoorbeeld pieptoon) en bewust stappen te zetten op deze cue, wordt lopen een bewuste beweging. Hiermee krijgt je de controle over het aansturen van je beweging weer terug.
Soorten cues
Auditief: Een geluid zoals een piep of het klappen van iemand die naast je loopt
Haptisch: Een vibratie die je kunt voelen zoals de trilling van je telefoon
Visueel: Zoals bijvoorbeeld een lijn die je kunt zien door laser projectie of de lijnen van de stoeptegels
Obstakels bij cueing
Cueing technieken worden vaak aangeleerd tijdens therapie om de bewegingsvrijheid te verbeteren. Cueing is een hele fijne en nuttige techniek. Natuurlijk kent cueing ook obstakels:
- Gewenning: Het continu aanbieden van een cue zorgt voor gewenning. Je hoort, ziet of voelt het niet meer bewust. Denk maar aan het tikken van de klok.
- Handmatig: Je moet de cue zelf geven, terwijl dat in sommige situaties niet meer lukt als je al bevroren aan de grond staat. Het is dan moeilijk om bijvoorbeeld een piep signaal te activeren.
- Afhankelijk: Je partner en naasten kunnen niet altijd ondersteunen bij het geven van de cue. Natuurlijk helpen anderen je graag door bijvoorbeeld een cue te geven met klappen. Hoe fijn het ook is dat men helpt, het is niet ideaal om afhankelijk te zijn van iemand anders.
Veel oplossingen die gebruik maken van cueing zijn ontworpen voor onderzoeksdoeleinden en niet voor bij jou thuis. Cue2Walk ontwikkelde een apparaat voor bij jou thuis dat cueing inzet. Het apparaat biedt cueing op het moment dat jij het nodig hebt, zonder hulp van iemand anders.
Cueing techniek zonder obstakels
Cueing heeft dus veel effect, maar kent beperkingen.
Het apparaat maakt gebruik van twee cueing technieken: auditief: een piepgeluid en haptisch: een vibratie.
De SmartCue is ontstaan tussen behandelaar en mensen met parkinson en ontworpen voor bij jou thuis. Uit gebruikersonderzoek blijkt dat gebruikers minder vallen en meer zelfvertrouwen, zelfstandigheid en vrijheid ervaren dankzij het apparaat.
Onafhankelijk geadviseerd door
Cue2Walk is het resultaat van meer dan 10 jaar kennis en ervaring in onderzoek, ontwikkeling en behandeling, in nauwe samenwerking met mensen met parkinson, therapeuten en experts.
